31.03.2026

 «Татава ўсмешка ў кожным радку»:

кранальная сустрэча з дачкой паэта Паўлюка Пранузы

 Напярэдадні X юбілейнага фестывалю паэзіі “Голасам свайго пакалення” сцены Нясвіжскай цэнтральнай раённай бібліятэкі імя Паўлюка Пранузы напоўніліся ціхім святлом успамінаў: у яе залах загучаў голас дачкі паэта — Алены Паўлаўны. Гэта быў не проста візіт ганаровага госця, а вяртанне да вытокаў, у свет, дзе кожнае слова бацькі да гэтага часу сагрэта любоўю.

        Сімвалічна, што сустрэча, прымеркаваная да Года беларускай жанчыны, ператварылася ў цёплую сяброўскую гутарку. Алена Паўлаўна падзялілася самымі патаемнымі ўспамінамі аб традыцыях і рытуалах іх дома, якія суправаджалі нараджэнне кожнага верша. Асаблівую цікавасць выклікаў расповед пра творчыя звычкі паэта. Аказваецца, Павел Кузьміч ніколі не развітваўся з невялікім нататнікам: шпацыруючы па ціхіх вулачках горада або цяністых алеях парка, ён лавіў натхненне і тут жа заносіў новыя радкі на паперу. Але сапраўдным сакрамэнтам было вяртанне дадому — у свой пакой, дзе ў цішыні і адзіноце нараджалася магія паэзіі.

         Аднак сам-насам з сабой вершы заставаліся нядоўга. Па словах Алены Паўлаўны, першымі слухачамі і адначасова самымі строгімі, адданымі цэнзарамі для Паўла Кузьміча заўсёды былі яго родныя. Менавіта з жонкай і дзецьмі ён найперш дзяліўся тым, што толькі што выйшла з-пад яго пяра, давяраючы самым блізкім людзям першае гучанне сваёй душы.

Гэтыя асабістыя ўспаміны дазволілі ўбачыць у Паўлюку Пранузе не толькі майстра слова і суровага франтавіка, але і любячага сем’яніна, для якога родны дом заўсёды быў галоўнай крыніцай натхнення.

          Расказваючы пра бацьку, Алена Паўлаўна не змагла стрымаць хвалявання. У нейкі момант яе голас задрыжаў, а на вачах заблішчалі слёзы — у гэтай шчырай жаночай слабасці чыталася ўся глыбіня даччынай любові, якая непадуладна гадам. І гэта былі імгненні, калі гісторыя вялікага паэта ажывала праз трапяткое сэрца яго самага блізкага чалавека.

        Асаблівым момантам сустрэчы стала знаёмства з сямейным архівам. Перабіраючы пажоўклыя фотаздымкі, Алена Паўлаўна дзялілася патаемным: расказвала пра тое, якім мудрым і добрым  быў Павел Кузьміч у паўсядзённым жыцці. З гэтых унікальных здымкаў на нас глядзеў не толькі прызнаны літаратар і мужны франтавік, але перш за ўсё — бясконца любячы бацька і дзядуля. Гэтыя кадры — не проста хроніка адной сям’і, гэта наша агульная нацыянальная спадчына. Цяпер яны стануць часткай віртуальнага музея паэта, каб кожны змог убачыць у ім чалавека з вялізным, светлым сэрцам.

         І напрыканцы сустрэчы — фінальны кадр, у якім спыніўся сам час. Алена Паўлаўна беражліва трымае ў руках дзіцячую кнігу свайго бацькі —  тую самую, з далёкага і светлага дзяцінства. У гэтым жэсце — не проста памяць, а жывая сувязь пакаленняў і цяпло бацькоўскага слова, пранесенае праз дзесяцігоддзі.

У Год беларускай жанчыны такія моманты знаходзяць адмысловы сэнс. Бо менавіта жаночае сэрца становіцца тым надзейным каўчэгам, які захоўвае спадчыну роду. «Для мяне тата заўсёды побач — у сваіх кнігах, у вачах дзяцей, якія чытаюць яго вершы»,—  прызналася Алена Паўлаўна.

Традыцыйна ў сакавіку чытачы і наведвальнікі бібліятэкі зноў успамінаюць свайго паэта — не па старонках падручнікаў, а праз покліч сэрца, у рамках X юбілейнага фестывалю паэзіі імя Паўлюка Пранузы “Голасам свайго паколення”.

          Пакуль жывое слова аўтара гучыць у сценах роднага горада і беражліва захоўваецца ў сэрцах блізкіх, Павел Кузьміч застаецца сярод нас — у кожным паэтычным радку, у кожным кадры сямейнага альбома і ў кожным новым фестывальным голасе, які сёння гучыць як сапраўдная перамога таленту і памяці, працягваючы традыцыі, закладзеныя некалі ім самім.

Алена Паўлаўна Лявіцкая,

 дачка ганаровага грамадзяніна г. Нясвіжа,

ветэрана Вялікай Айчыннай вайны

Паўлюка Пранузы.

Несвижская центральная районная библиотека имени Павла Пронузо